Welke middelen zijn verslavend?
.jpg)
Bij verslaving denken veel mensen meteen aan alcohol of drugs. Maar verslavende middelen zijn breder dan dat. Ook nicotine, bepaalde medicijnen, suiker en sterk bewerkt eten kunnen veel invloed hebben op hoe je je voelt — en ervoor zorgen dat je er steeds weer naar verlangt.
Misschien herken je dat je iets gebruikt om te ontspannen, energie te krijgen, minder te voelen of juist even meer te voelen. Op zichzelf is dat menselijk. Alleen kan je ook merken dat het steeds moeilijker wordt om er écht los van te komen.
In deze blog lees je welke middelen verslavend zijn, hoe je een verslaving kunt herkennen en waarom het vaak zo lastig is om ermee te stoppen.
Wat hebben verslavende middelen met elkaar gemeen?
Verslavende middelen hebben allemaal één ding gemeen: ze veranderen tijdelijk hoe je je voelt. Sommige middelen geven ontspanning. Andere juist energie, focus, verdoving of een gevoel van vrijheid. Vaak voelt het even alsof er meer ruimte ontstaat in jezelf. Minder spanning. Minder onrust. Minder remming. Of angst.
Dat is precies waarom middelen zo aantrekkelijk kunnen worden. Niet omdat je “zwak” bent, maar omdat een middel tijdelijk iets verandert in hoe je je voelt.
Alleen ontstaat er vaak ook iets anders: verlangen. Je systeem onthoudt namelijk dat het middel verlichting gaf. En daardoor kun je er opnieuw naar gaan verlangen — ook als je eigenlijk minder wilt nemen of wilt stoppen.
Welke middelen kunnen verslavend zijn?
Alcohol
Alcohol geeft veel mensen tijdelijk ontspanning,rust of een gevoel van meer vrijheid – in zichzelf, maar ook in socialesituaties. Na gebruik – bijvoorbeeld de volgende dag - kan je je juist meer gespannen, onrustig en ontevreden voelen.
Drugs
Drugs kunnen sterke gevoelens oproepen van energie, verbondenheid, euforie, rust of verdoving. De pieken zijn vaak intens— maar daardoor zijn de dalen daarna dat vaak ook.
Nicotine
Nicotine werkt snel en kortdurend. Veel mensen merken vooral onrust of spanning zodra ze het niet nemen en het nemen van eensigaret ontspant deze gevoelens. Tot er weer onrust of spanning ontstaat.
Medicijnen en pijnstillers
Sommige medicijnen kunnen verslavend werken,vooral wanneer ze spanning, angst, pijn of onrust tijdelijk dempen. Daardoorkan het lastig worden om nog zonder te ontspannen of tot rust te komen.
Suiker en sterk bewerkt eten
Ook suiker en voedingsmiddelen met veel zout, veten snelle koolhydraten kunnen een sterke invloed hebben op je energie, stemmingen cravings. Zeker als je moe, gespannen of overprikkeld bent, kun je merkendat je er automatisch naar verlangt.
Wanneer is iets een verslaving?
Na de tijdelijke ontspanning of ontlading die een middel geeft ontstaat er vaak opnieuw onrust, leegte, spanning of ontevredenheid. Soms subtiel. Soms heel sterk.
En tegelijkertijd met deze onrust of spanning ontstaat weer verlangen om je anders te voelen – in de vorm van verlangen naar het middel. Niet per se omdat je het “lekker” vindt, maar omdat je je weer anders wilt voelen dan op dat moment. En zo kan het gebruik van een middel zich langzaam aaneen rijgen. Van onrust naar verlangen, naar gebruik, naar tijdelijke verlichting — en vervolgens weer terug naar onrust.
Iets is niet alleen een verslaving als je het regelmatig neemt of als je grote problemen hebt, maar als je er steeds weer naar verlangt of drang hebt om het te nemen.
Misschien herken je dat:
- je er veel mee bezig bent in je hoofd
- je jezelf regelmatig voorneemt te minderen
- je onrust, ontevredenheid en ongemak ervaart als je het niet neemt
- je op het moment van kiezen niet meer voelt waarom je eigenlijk niet zou drinken of gebruiken
- je jezelf voorhoudt dat dit écht een keer gaat veranderen, maar het steeds uitstelt
Waarom minderen vaak niet werkt
Veel mensen proberen eerst te minderen. Minder alcohol. Minder drugs. Minder suiker. Alleen merk je vaak dat je er dan juist veel mee bezig blijft. Je blijft er namelijk naar verlangen.
Je wilt er eigenlijk meer van – en het voelt als hard werken om jezelf tegen te houden. Hetzelfde geldt voor stoppen op dezelfde manier: stoppen op discipline of wilskracht. Je wílt drinken of gebruiken, maar je doet het niet. Je forceert jezelf in een leven zonder.
Wat er gebeurt als je stopt op discipline
Als je mindert of stopt op discipline maak je afspraken met jezelf. Waar je je vervolgens hard je best voor doet om deze vol te houden. Om sterk te zijn.
En soms lukt dat ook een tijdje.
Alleen merk je vaak dat je er van binnen nog steeds mee bezig bent. Dat je jezelf moet tegenhouden. Dat het verlangen blijft bestaan. Alsof je iets mist of jezelf continu onder controle moet houden.
En als dat al lukt, voelt stoppen vaak zwaar. Hard werken. Je bent dan misschien gestopt met gebruiken — maar nog niet echt vrij.
Wat er verandert als je innerlijk vrij wordt
Wanneer verslavende middelen minder invloed krijgen op jouw systeem, ervaren veel mensen uiteindelijk meer rust en stabiliteit. Dat betekent niet dat het leven ineens perfect wordt. Maar ook niet saai.
Wel dat er vaak minder pieken en dalen ontstaan. Minder onrust. Minder mentale strijd. En meer groei en ontwikkeling. Op welk levensgebied dan ook.
Je voelt helderder wat je nodig hebt. En het middel neemt langzaam minder ruimte in je hoofd in. En minder emotionele ruimte in je systeem. Je wordt vrijer. Aanweziger. En relaxter.
Wil je eigenlijk stoppen met alcohol, drugs ofsuiker — maar merk je dat discipline of wilskracht niet echt werkt? Lees dan het e-book: Waarom stoppen op discipline niet werkt — en wat wél werkt.
Leestijd: ±20 minuten · Directe download · Geen e-mail nodig
Veelgestelde vragen over verslavende middelen
Waarom zijn verslavende middelen zo lastig om mee te stoppen?
Verslavende middelen veranderen tijdelijk hoe jeje voelt. Daardoor ontstaat vaak verlangen om dat gevoel opnieuw te ervaren.Wanneer de werking afneemt, kun je juist weer meer onrust, spanning of leegtevoelen, waardoor je automatisch verlangt naar het middel (om je anders tevoelen). Dat maakt stoppen voor veel mensen lastig.
Veel mensen herkennen een verslaving aan ‘cravings’, veel bezig zijn met het middel en het gevoel hebben dat stoppen of minderenmoeilijker is dan gedacht. Ook kun je merken dat je zonder het middel meer onrust of ongemak ervaart – en dat alleen het middel nemen je weer even terug bij jezelf brengt.
Bij minderen blijft het verlangen vaak bestaan.Je wilt méér, maar je neemt het niet. Daardoor ben je jezelf voortdurend aanhet tegenhouden of controleren. Voor veel mensen voelt dat vermoeiend en zwaar.
Dit geldt ook voor stoppen, terwijl je eigenlijknog wel wilt drinken of drugs gebruiken. Wil je beter begrijpen waarom dat zowerkt? Lees dan ook: Waarom stoppen op discipline niet werkt.
Leestijd: ±20 minuten · Directe download · Geen e-mail nodig
Suiker heeft een minder sterke werking dan alcohol of drugs op je systeem, maar kan wel veel invloed hebben op cravings,energie en stemming. Zeker bij stress of vermoeidheid merken veel mensen dat zeer sterk naar verlangen.
Wanneer je stopt met een verslavend middel kun je ontwenningsverschijnselen ervaren, zoals onrust, spanning, vermoeidheid of sterke cravings. Dat komt doordat je lichaam en systeem gewend zijn geraakt aan het middel en moeten ‘ontwennen’. Maar afkicken van nicotine, alcohol of suiker is zeker mogelijk.
Wat er gebeurt als je stopt met drinken, drugs gebruiken of suiker, ligt aan jouw aanpak: hoe je stopt. Als je stopt opdiscipline – je besluit om te stoppen en je probeert je je met man en macht aan die afspraak te houden - merken veel mensen dat ze zich in eerste instantie sterk voelen. Ze voelen zich tijdelijk beter of hebben een opleving.
Maar vroeg of laat wordt stoppen een gevecht. Een innerlijke strijd – waarbij je je op een gegeven moment afvraagt waarom je dit nog zou doorzetten. Of je dit er nog voor over hebt. Omdat je nog weinig voordeel ervaart van gestopt zijn én vooral nadeel ervaart. Je mist het en valt daardoor terug in oud gedrag.
Als je stopt door innerlijk vrij te worden, zorg je ervoor dat je oprecht niet meer wilt drinken, gebruiken of snaaien. Je kán het wel nemen, je mág het wel van jezelf, maar je wílt het niet. Hierdoor is niet nemen geen kwestie van doorzetten en volhouden, maar gaat dit vanzelf.
Wil je hier meer over weten? Lees dan het e-book: Waarom stoppen op discipline niet werkt — en wat wél werkt.
Leestijd: ±20 minuten · Directe download · Geen e-mail nodig
Over Mirte Hultink
Mirte Hultink is premium life coach. Ze werkt met mensen die willen stoppen met verslavende middelen als alcohol, drugs of suiker wanneer discipline of wilskracht niet werkt.
Met haar - uit eigen ervaring - ontwikkelde methode grijp je in vóór je behoefte ontstaat, waardoor je innerlijk strijd stopt en je vanzelf niet meer neemt.
.jpg)