Hoogsensitief en verslaafd

Ben je hoogsensitief en merk je dat je regelmatig verlangt naar alcohol, drugs of eten? Dan is het interessant om eens te onderzoeken waarom juist deze middelen zo aantrekkelijk voor je zijn. Want wat heeft hoogsensitiviteit eigenlijk met verslaving te maken? Misschien heeft het wel meer met elkaar te maken dan je in eerste instantie denkt.

Wat is het verband tussen hoogsensitiviteit en verslaving?

Als je hoogsensitief bent, komen prikkels vaak intens bij je binnen. Je merkt kleine veranderingen op, denkt diep na over gebeurtenissen en kunt sterk geraakt worden door wat er om je heen gebeurt. Misschien voel je spanningen tussen mensen haarfijn aan. Blijf je lang nadenken over een gesprek. Of heb je na een drukke dag behoefte om je even helemaal terug te trekken.

‍

En misschien kun je intens genieten van muziek, de natuur, een goed gesprek of een bijzondere ontmoeting. Dingen waar anderen misschien nauwelijks bij stilstaan, kunnen voor jou ontzettend veel betekenis hebben.

‍

Je ervaart het leven intens. Zowel de prettige als de minder prettige kanten.

‍

En juist dat kan interessant worden wanneer we kijken naar verslaving. Want wat doe je eigenlijk wanneer al die indrukken, gedachten en gevoelens je even te veel worden?

Waarom alcohol, drugs en eten zo aantrekkelijk kunnen zijn

Stel je voor. Je hebt een drukke dag achter de rug. Veel mensen gezien, gesprekken gevoerd en allerlei indrukken opgedaan. Misschien heb je je de hele dag aangepast aan anderen. Rekening gehouden met verwachtingen. Spanningen aangevoeld. En dan kom je eindelijk thuis. Je schenkt een glas wijn in. Pakt iets lekkers of steek

‍

En er gebeurt iets. Je voelt je anders. Misschien word je rustiger. Ontspannen. Vrolijker. Of merk je dat je gedachten wat minder op de voorgrond staan.

‍

Wat een verademing!

‍

Ineens lijkt het leven een stuk makkelijker.

‍

En dat is precies wat alcohol, drugs en eten zo aantrekkelijk kan maken. Niet alleen de smaak, de gezelligheid of het genot. Maar vooral wat het met je doet. Hoe het je laat voelen.

Hoogsensitief en verslaving: eindelijk even rust in je hoofd

Voor iemand die veel nadenkt en intens voelt, kan bijvoorbeeld alcohol een bijzonder aantrekkelijk middel zijn. Alcohol kan tijdelijk je remmingen verminderen. Je maakt je minder druk om wat anderen denken. Gesprekken verlopen misschien gemakkelijker. Je voelt je vrijer.

‍

Of je merkt juist dat je na een drukke dag eindelijk kunt ontspannen. Je hoeft even niets meer. Geen verwachtingen. Geen gepieker. Geen eindeloze gedachten.

‍

En omdat drinken in onze samenleving zo normaal is, valt het vaak nauwelijks op wanneer je alcohol steeds vaker gebruikt om je beter te kunnen voelen.

‍

Een wijntje na het werk. Een paar biertjes tijdens een feestje. Een drankje om het weekend in te luiden.

Het hoort er allemaal bij. Tot je merkt dat je eigenlijk steeds vaker naar dat moment uitkijkt. Dat je verlangt naar het gevoel dat alcohol je geeft. En dat je je begint af te vragen of je misschien te veel drinkt.

Wanneer genieten verandert in drang

Er is natuurlijk niets mis met genieten. Maar er is wel een interessant verschil tussen ergens van genieten en ergens een soort drang naar hebben, omdat je je zonder dat middel niet prettig voelt. Omdat je niet ontspant zonder. Druk blijft in je hoofd.

‍

Overprikkeld.

Gefrustreerd.

Overvol.

‍

Stel dat je na een drukke dag verlangt naar een glas wijn. Waar verlang je dan eigenlijk naar? Naar de smaak? Naar de gezelligheid? Of naar dat moment waarop je eindelijk even niet meer zoveel hoeft te voelen en na te denken?

‍

Misschien verlang je helemaal niet zozeer naar de alcohol zelf. Maar naar wat alcohol voor je doet.

Naar rust. Ontspanning. Vrijheid. Of even helemaal niets.

‍

En wanneer je die gevoelens steeds vaker met alcohol, drugs of eten in verband brengt, kan het verlangen naar deze middelen sterker worden. Je ontdekt namelijk een manier om je binnenwereld te beïnvloeden. En zolang dat werkt, is het verleidelijk om die manier te blijven gebruiken.

Als je middelen gebruikt om jezelf te verdoven

Wat gebeurt er wanneer je alcohol, drugs of eten niet alleen gebruikt om ergens van te genieten, maar ook om bepaalde gevoelens niet te hoeven ervaren? Dan krijgen deze middelen een heel andere functie. Ze worden een manier om jezelf te verdoven.

‍

Om spanning te verminderen. Verdriet te verzachten. Dingen te vermijdnen. Onrust te dempen. Of even te ontsnappen aan je eigen gedachten.

‍

En dat kan behoorlijk aantrekkelijk zijn wanneer je hoogsensitief bent.

‍

Want als je veel voelt, is het ook snel te veel. En kun je ook makkelijker behoefte krijgen om even niets te voelen. Even uit te staan. De deur even dicht te doen.

‍

De vicieuze cirkel van hoogsensitiviteit en verslaving

En dan ontstaat er iets bijzonders. Want de middelen die je gebruikt om tot rust te komen, kunnen er juist voor zorgen dat je steeds sneller overprikkeld raakt.

‍

Alcohol en drugs kunnen bijvoorbeeld je slaap, stemming en stressregulatie verstoren. Je merkt minder goed wanneer je moe bent. Wanneer je honger of dorst hebt. Of wanneer het eigenlijk tijd is om even rust te nemen.

‍

Je eet te laat. Drinkt te weinig. Werk te lang door. Gaat te laat naar bed.

‍

Of je merkt pas dat je over je grenzen bent gegaan wanneer je al helemaal uitgeput bent. Je loopt voortdurend achter de feiten aan. En juist wanneer je hoogsensitief bent, kan dat behoorlijk vervelend uitpakken.

‍

Want hoe vermoeider en overprikkelder je raakt, hoe groter de behoefte kan worden om even te ontspannen. Om rust te ervaren. Om je weer prettig te voelen. En waar grijp je dan naar?

‍

Precies. Naar datgene wat je tijdelijk verlichting geeft. Alcohol. Drugs. Eten. En zo ontstaat er een vicieuze cirkel.

‍

Je gebruikt middelen omdat je overprikkeld bent, maar raakt door dat gebruik juist steeds sneller overprikkeld.

‍

Waarom stoppen met alcohol, drugs of overeten zo moeilijk kan zijn

Misschien heb je al eens geprobeerd om minder te drinken. Te stoppen met blowen. Of niet meer zoveel te eten. En misschien lukte dat best een tijdje. Maar merkte je ook dat je er nog steeds naar verlangde. Dat je op bepaalde momenten toch weer zin kreeg.

‍

Vooral wanneer je moe was. Gespannen. Verdrietig. Of wanneer je gewoon even helemaal klaar was met alles. Overprikkeld.

‍

Dat is niet zo vreemd.

‍

Want als je gewend bent geraakt om bepaalde gevoelens met een middel te beïnvloeden, verdwijnt die behoefte niet automatisch wanneer je besluit ermee te stoppen. Je kunt stoppen met drinken, maar nog steeds verlangen naar de ontspanning die je ervan krijgt. Je kunt stoppen met blowen, maar nog steeds verlangen naar de rust in je hoofd die je dan ervaart. En je kunt stoppen met overeten, maar nog steeds verlangen naar het prettige gevoel dat eten en vol zitten je tijdelijk gaf.

‍

Je verandert je gedrag, maar de reden waarom je dat gedrag vertoonde, is er eigenlijk nog steeds.

‍

En dan wordt stoppen al snel iets wat je moet volhouden.

Is hoogsensitiviteit eigenlijk wel het probleem?

Wat als het probleem helemaal niet is dat je zoveel voelt? Maar dat je niet zo goed weet wat je met die gevoelens aanmoet? Dat alle dingen die je voelt even belangrijk zijn? En je volgens jezelf ook verantwoordelijk bent voor hoe anderen zich voelen?

‍

Misschien is het probleem dat je - net als wij allemaal - hebt geleerd dat spanning weg moet. Dat verdriet opgelost moet worden. Dat onrust betekent dat er iets mis is. Dan kun je ongemerkt een groot deel van je leven bezig zijn met het veranderen van hoe je je voelt.

‍

Je wilt rustiger worden. Ontspannen. Gelukkiger. Minder onzeker. Liefdevoller.

‍

En iedere keer wanneer je je anders voelt dan je zou willen, ontstaat er een probleem dat je probeert op te lossen. Met nadenken. Afleiding. Werken. Eten. Alcohol. Drugs. Of wat dan ook. Maar wat als je helemaal niet voortdurend direct iets hoeft te veranderen aan hoe je je voelt?

‍

Wat als verdriet er gewoon mag zijn? En spanning ook? En zorgen. Niet omdat die gevoelens prettig zijn. Maar omdat ze bij het leven horen. En je er wat mee kunt doen, in plaats van op zulke momenten gaan verdoven of wegwerken met middelen.

‍

Misschien is niet je hooggevoeligheid het probleem, maar hoe je met deze prikkels omgaat.‍

Stoppen met middelen om helderder te voelen

Wat als je niet hoeft te leren om minder te voelen, maar juist om helderder te voelen? Alcohol, drugs en overmatig eten kunnen je tijdelijk een prettig gevoel geven, maar tegelijkertijd ook het contact met je lichaam en je werkelijke behoeften verstoren.

‍

Je merkt minder goed wanneer je moe bent. Wanneer je rust nodig hebt. Of wanneer iets je eigenlijk helemaal niet gelukkig maakt. En juist die signalen zijn ontzettend waardevol. Want je gevoelens vertellen je iets. Over jezelf. Over je grenzen. Over wat belangrijk voor je is en wat niet.

‍

Door te stoppen met jezelf verdoven, ontstaat er ruimte om die signalen weer beter op te merken. Om te ontdekken wat je daadwerkelijk nodig hebt en daar iets mee te doen. En dáár wordt je dan vervolgens gelukkiger van. Rustiger en tevredener. Niet omdat je jezelf hebt verdoofd, maar omdat je wat hebt gedaan met de prikkels die je ervaarde.