Hoe stop ik met overeten?

Overeten voelt voor veel mensen als iets wat ze simpelweg moeten oplossen. Minder eten, meer discipline, jezelf beter onder controle houden. En ergens klinkt dat logisch. Alleen: als het echtzo simpel was, was het je waarschijnlijk allang gelukt.

‍

Misschien herken je dat je periodes hebt waarin het beter gaat, waarin je meer controle ervaart en het gevoel hebtdat je er grip op krijgt. En dat er daarna toch weer momenten komen waarop je meer eet dan je eigenlijk wilt, soms tot het punt dat je je vol of zelfs ongemakkelijk voelt. Niet omdat je niet weet wat goed voor je is, maar omdat er iets gebeurt waar je op dat moment niet tegenop lijkt te kunnen.

Waar overeet je je eigenlijk mee?

Als je eerlijk kijkt, eet je je zeldente veel aan willekeurig eten. Het zijn vaak juist de dingen waar je echt zin in hebt, waar je naar verlangt en waar je moeilijk mee kunt stoppen als je eenmaal begonnen bent. Denk aan zoete producten zoals chocolaof koek, of juist hartige dingen zoals chips, pizza of snacks.

‍

Dit soort eten doet iets met je. Het maakt dat je méér wilt, ook als je lichaam eigenlijk algenoeg heeft gehad. Dit eten vult, maar voedt niet echt.

‍

Wat je hier ervaart, is geen toeval. De producten waar je je mee overeet, hebben vaak een verslavende werking, maar misschien nog belangrijker: ze voeden je niet echt. Ze vullen je maag, maar geven je lichaam niet wat het nodig heeft. Daardoor blijft er, ondanks dat volle gevoel, iets knagen. Een soort onrust, een trek die niet helemaal verdwijnt.

‍

Je blijft als het ware zoeken naar bevrediging, zonder dat je die echt vindt. Dat is ook waarom je door kunt blijven eten. Niet alleen van dit soort eten, maar soms ook van ander eten daarna. Omdat je lichaam nog steeds niet het signaal krijgt: het is genoeg.

‍

Het probleem zit dus niet alleen in hoeveel je eet, maar vooral in wat je eet en wat dat met je doet. Zolang je voedingsmiddelen blijft nemen die je wel vullen maar niet echt voeden, blijft die zoektocht bestaan — en daarmee ook de neiging om te overeten.

‍

Minder eten werkt vaak niet

Als je dit zo leest, is het logisch dat je denkt: dan moet ik gewoon minder eten. Alleen merk je waarschijnlijk dat dat in de praktijk helemaal niet zo eenvoudig is. Je kunt jezelf wel voornemen om minder te eten, maar zolang dat knagende gevoel blijft, blijf je er tegen aan lopen.

‍

Je probeert jezelf tegen te houden, terwijl je lichaam nog steeds op zoek is naar iets wat het niet krijgt.

Dat hou je misschien even vol. Een paar dagen ,soms een paar weken. Maar vroeg of laat komt dat verlangen weer terug, en vaak sterker dan daarvoor. Niet omdat je gefaald hebt, maar omdat je iets probeert te beheersen wat nog niet is opgelost.

‍

Zolang je voeding je niet echt voedt, blijf je zoeken. En zolang je blijft zoeken, blijft minder eten voelen als jezelf te kort doen.

‍

Daarom ligt de oplossing niet in minder eten, maar in het veranderen van wat dat zoekgedrag aanstuurt. En dat gaat vaak verder dan alleen eten. Wat je daarnaast gebruikt — zoals alcohol, suiker of cafeïne — heeft een directe invloed op hoe sterk dat verlangen is en hoeveel je uiteindelijk eet.

‍

Begin bij wat de meeste invloed heeft op overeten

Als je wilt stoppen met overeten, ligt de eerste stap vaak niet bij eten. Het ligt bij het middel dat op dit moment de grootste invloed heeft op jouw systeem. Voor veel mensen is dat alcohol.

‍

Alcohol beïnvloedt je remmingen, je emoties en je lichamelijke signalen. Niet alleen op het moment zelf, maar ook de dag(en) erna. Het maakt dat je minder goed voelt wat je nodig hebt, en tegelijkertijd sneller grijpt naar eten — vaak ook naar de dingen waar je je eerder mee overeet. Zoals junkfood of suikerrijk eten.

‍

Daarnaast verstoort alcohol je hongergevoel. Je voelt honger vaak minder duidelijk of te laat, waardoor je het pas opmerkt alshet al sterk is opgelopen. Op dat punt is het veel lastiger om nog rustig te eten en op tijd te stoppen, en ben je sneller geneigd om voor calorierijk eten te kiezen en om meer te eten dan je eigenlijk wilt.

‍

Waarom het lijkt alsof eten het probleem is

Daardoor lijkt het alsof eten het probleem is, terwijl alcohol op de achtergrond een grote rol speelt in het versterken van dat patroon. Als je daar niets mee doet, blijf je dus proberen je eetgedrag te veranderen, terwijl de basis nog steeds beïnvloed wordt.

‍

Wanneer je alcohol loslaat, zie je vaak al een groot verschil. Meer rust in je lichaam, minder extreme trek en meer helderheid in wat je eigenlijk nodig hebt. Waar je behoefte aan hebt.

Stap voor stap minder overeten zonder strijd

Van daaruit kun je de volgende laag aanpakken,zoals suiker. Ook dat heeft een sterke invloed op je energie en je drang om te willen eten, en kan ervoor zorgen dat je blijft zoeken naar snelle bevrediging. En daarna kun je eventueel aan de slag met cafeïne of gefrituurd eten, wat je ritme en signalen verder kunnen verstoren.

‍

Wanneer je dit stap voor stap aanpakt, merk je vaak dat overeten niet meer iets is wat je actief hoeft te stoppen. Het minder, op tijd en genoeg maar niet te veel eten gaat meer vanzelf.

Van overeten naar eten zonder strijd

Misschien herken je dat je eigenlijk heel goed weet wanneer je genoeg hebt gegeten. Maar dat je toch doorgaat. Omdat het lekker is. Omdat je nog zin hebt. Of omdat eten je op dat moment iets geeft wat je blijkbaar nodig hebt.

‍

Veel mensen proberen dat op te lossen door zichzelf strengere regels op te leggen. Minder snoepen. Geen chips meer in huis. Kleinere porties. Of vanaf maandag weer gezond eten.

‍

En dat kan best een tijdje goed gaan.

‍

Maar zolang je eigenlijk nog wél verlangt naar dat eten, blijft het iets waar je mee bezig bent. Je moet jezelf blijven tegenhouden. En dat kost energie.

Wat als je helemaal niet meer verlangt naar zo veel eten?

Stel je eens voor dat je iets lekkers eet, maar toch op tijd denkt: het is genoeg. Niet omdat je jezelf moet tegenhouden. Maar omdat je simpelweg geen behoefte meer hebt aan meer.

‍

Hoe relaxed zou dat zijn?

‍

Je hoeft dan niet meer voortdurend bezig te zijn met wat je wel en niet mag eten. Je hoeft jezelf niet steeds te corrigeren of opnieuw te beginnen. Je kunt genieten van eten, zonder dat het je voortdurend bezighoudt.

Want uiteindelijk gaat het niet om jezelf steeds beter leren beheersen, maar om vrij worden van de behoefte om door te blijven eten terwijl je eigenlijk al genoeg hebt gehad.

‍

Zodat eten weer gewoon eten wordt. Iets wat je voedt, iets om van te genieten, maar niet je hele leven bepaald. En jij je energie kunt besteden aan het leven zelf.

‍

Aan vrij leven!‍